نقشه دانش حکمرانی داده: تحلیل علم‌سنجی روندها، خوشه‌ها و مسیر آینده
کد مقاله : 1048-DATAGOV2024
نویسندگان
سیف اله اندایش1، زهرا کیان راد *2
1استادیار گروه علم اطلاعات و دانش شناسی، دانشگاه خلیج فارس، بوشهر، ایران
2دانش آموخته دکتری دانشگاه تهران، مدیریت اطلاعات و دانش، دانشگاه تهران، ایران
چکیده مقاله
این پژوهش با هدف ترسیم چشم‌انداز علمی حوزه حکمرانی داده، با استفاده از رویکرد علم‌سنجی و بر اساس تحلیل ۸۶۳ سند از پایگاه اسکوپوس طی سال‌های ۲۰۱۴ تا ۲۰۲۵ انجام شد. یافته‌ها نشان می‌دهد انتشارات این حوزه از سال ۲۰۲۱ رشد چشمگیری یافته و در سال ۲۰۲۵ به اوج خود (۴۶۴ مقاله) رسیده است. مقالات ژورنالی با ۳۳٪ سهم، پرتولیدترین نوع انتشار هستند و زبان غالب انگلیسی است. از نظر جغرافیای تولید علم، ایالات متحده با ۱۸۹ مقاله پیشتاز است و هند، چین و کشورهای اروپایی نیز سهم قابل‌توجهی دارند. دانشگاه تورنتو با ۱۶ مقاله پرتولیدترین مؤسسه شناخته شد. تحلیل موضوعی حاکی از غلبه حوزه علوم کامپیوتر بر پژوهش‌هاست و نقشه‌سازی هم‌رخدادی واژگان، خوشه‌های اصلی پژوهشی شامل مبانی حکمرانی داده، امنیت و انصاف هوش مصنوعی، کاربردهای سلامت و مقررات‌گذاری را آشکار می‌سازد. این مطالعه نشان می‌دهد حکمرانی داده به‌سرعت در حال تبدیل شدن به یک حوزه میان‌رشته‌ای پویاست که تمرکز آن از مدیریت فنی صرف، به سمت مسئولیت‌پذیری، اخلاق و کاربرد در سیستم‌های پیچیده‌ای مانند هوش مصنوعی در حال گسترش است.
کلیدواژه ها
حکمرانی داده، علم سنجی، بیبلیومتریک، داده‌های عظیم
وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی