| حکمرانی دادهبنیاد در کشاورزی ایران: تبیین مفاهیم، طراحی اتاق فرمان هوشمند ملی کشاورزی و بررسی چالشهای موجود |
| کد مقاله : 1087-DATAGOV2024 |
| نویسندگان |
|
محمود حاجی رحیمی *، مهسا قصابی گروه اقتصاد کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه کردستان |
| چکیده مقاله |
| بخش کشاورزی ایران با وجود تولید مستمر حجم گستردهای از دادهها در حوزههای آب، خاک، اقلیم، تولید، بازار، تجارت، مصرف و امنیت غذایی، همچنان با ضعف ساختاری در یکپارچهسازی، تحلیل و بهرهبرداری سیاستی از این دادهها مواجه است. پراکندگی دادهها میان نهادهای مختلف، نبود استانداردهای مشترک، ضعف زیرساختهای تحلیلی و غلبه تصمیمگیری مبتنی بر تجربه و شهود، موجب شده است که ظرفیت عظیم دادهها به بینش عملی و تصمیمگیری هوشمند تبدیل نشود. در چنین شرایطی، حکمرانی دادهبنیاد بهعنوان یک پارادایم نوین مدیریتی، میتواند زمینه گذار از حکمرانی سنتی به حکمرانی هوشمند، پیشبینانه و مبتنی بر شواهد را فراهم سازد. هدف این مطالعه، تبیین مفاهیم بنیادین حکمرانی دادهبنیاد در کشاورزی ایران، معرفی چارچوب اتاق فرمان هوشمند ملی کشاورزی و بررسی مهمترین چالشهای استقرار آن است. در این چارچوب، ابزارهایی نظیر هوش کسبوکار ، علم داده، هوش مصنوعی، یادگیری ماشین، اینترنت اشیا و سیستمهای پشتیبان تصمیم، بهعنوان اجزای کلیدی مطرح میشوند. نتایج نشان میدهد که طراحی NACC در سه لایه اصلی شامل یکپارچهسازی داده، تحلیل و هوش مصنوعی، و نمایش و تصمیمگیری، میتواند زمینه ارتقای کارایی سیاستگذاری، مدیریت بحران، بهینهسازی تخصیص منابع و افزایش تابآوری بخش کشاورزی را فراهم کند. با این حال، چالشهایی نظیر مقاومت نهادی در برابر شفافیت، کمبود سرمایه انسانی متخصص، ملاحظات امنیتی و حریم خصوصی، و ابهام در حکمرانی و مالکیت داده، از مهمترین موانع تحقق این تحول محسوب میشوند. بر این اساس، موفقیت حکمرانی دادهبنیاد در کشاورزی ایران نیازمند اصلاحات نهادی، سرمایهگذاری فناورانه و تدوین چارچوبهای حقوقی و سیاستی منسجم است. |
| کلیدواژه ها |
| حکمرانی دادهبنیاد، کشاورزی هوشمند، اتاق فرمان هوشمند ملی کشاورزی، سیستم پشتیبان تصمیم، هوش مصنوعی، یکپارچهسازی داده، سیاستگذاری کشاورزی |
| وضعیت: پذیرفته شده مشروط |
