الگوهای حکمرانی در زیست‌بوم‌های مالیاتی دیجیتال: یک مطالعه‌ی تطبیقی
کد مقاله : 1090-DATAGOV2024
نویسندگان
فاطمه رفیعی1، امیرمحمد بامداد1، محمود نشاطی1، حسن حقیقی *1، محمدمحسن صدر2، مازیار مباشری2، میرعلی سیدی3
1دانشکده مهندسی و علوم کامپیوتر، دانشگاه شهید بهشتی
2سازمان فناوری اطلاعات ایران
3شرکت به‌پرداز همراه سامانه اول (بهسا)
چکیده مقاله
گذار به زیست‌بوم‌های مالیاتی دیجیتال، نحوه‌ حکمرانی مالیاتی را در سطح جهان دگرگون ساخته، اما تنوع گسترده در طراحی این سامانه‌ها و نبود یک چارچوب تحلیلی برای مقایسه‌ی آنها از منظر معماری و حکمرانی، یک خلأ پژوهشی محسوب می‌شود. پژوهش حاضر با هدف پر کردن این کمبود با مطالعه‌ی ۲۱ کشور و تحلیل اسناد رسمی سازمان‌های مالیاتی آنها سه الگوی اصلی را شناسایی کرده است: الگوی یکپارچه و مبتنی بر کنترل تراکنش، الگوی مبتنی بر اظهارنامه‌ی از پیش‌پر شده، و الگوی متمرکز بر یک حوزه‌ی خاص. این الگوها طیفی از مداخله‌ی کامل دولت در لحظه‌ی معامله تا تسهیل‌گری را در بر می‌گیرند و بازتابی از اصول و منطق‌های متفاوت حکمرانی را نشان می‌دهند. یافته‌ها همچنین مؤید یک روند تکاملی به‌سوی کنترل و پایش مستمر تراکنش‌ها در میان زیست‌بوم‌ مالیاتی دیجیتال کشورهای مختلف است. نتایج این پژوهش می‌تواند تصویری شفاف در انتخاب الگوی متناسب با بلوغ نهادی و اولویت‌های اقتصادی ارائه کند.
کلیدواژه ها
زیست‌بوم مالیاتی دیجیتال، حکمرانی دیجیتال، دولت به مثابه سکو، معماری سامانه‌های مالیاتی، معماری سازمانی
وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی