طراحی و تبیین زیست‌بوم زنجیره تامین مبتنی بر نظریه گراف و مدل مرجع اسکور
کد مقاله : 1092-DATAGOV2024
نویسندگان
رویا بوریایی1، علی کمندی *1، علی معینی1، محمد محسن صدر2
1دانشکده علوم مهندسی، دانشکدگان فنی، دانشگاه تهران
2سازمان فناوری اطلاعات ایران، تهران
چکیده مقاله
در محیط پرتحول کسب‌وکار امروز، مدیریت زنجیره تأمین از یک فعالیت عملیاتی صرف فراتر رفته و به یک قابلیت راهبردی برای ایجاد ارزش، افزایش تاب‌آوری و دستیابی به مزیت رقابتی تبدیل شده است. افزایش پیچیدگی تعاملات میان سازمان‌ها و گسترش فناوری‌های دیجیتال موجب شده است که نگاه خطی به زنجیره تأمین جای خود را به رویکردی شبکه‌ای و اکوسیستمی بدهد؛ رویکردی که در آن بازیگران از طریق جریان‌های متنوع اطلاعات، کالا و خدمات با یکدیگر در تعامل هستند. در این میان، مدل مرجع عملیات زنجیره تأمین اسکور به‌عنوان یکی از چارچوب‌های شناخته‌شده در این حوزه، بستری ساختارمند برای تحلیل فرایندها، سنجش عملکرد و درک ارتباطات میان اجزای زنجیره فراهم می‌کند. با این حال، بسیاری از مدل‌های موجود همچنان ماهیتی خطی دارند و توانایی نمایش کامل پیچیدگی روابط در زیست‌بوم زنجیره تأمین را ندارند. پژوهش حاضر با هدف تلفیق رویکرد اکوسیستمی با مدل اسکور، چارچوبی مبتنی بر گراف برای زیست‌بوم زنجیره تأمین ارائه می‌دهد. در مدل پیشنهادی، فرایندهای زنجیره تأمین به‌عنوان گره‌های گراف و جریان داده‌ها و اطلاعات میان آن‌ها به‌عنوان یال‌ها در نظر گرفته می‌شوند. این ساختار امکان نمایش یکپارچه تعاملات میان فرایندها، مسیرهای جریان اطلاعات و وابستگی‌های موجود در شبکه را فراهم می‌سازد. همچنین به دلیل ماهیت گرافی مدل، امکان توسعه‌پذیری و افزودن موجودیت‌ها و روابط جدید بدون ایجاد اختلال در ساختار کلی وجود دارد. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که رویکرد گرافی می‌تواند درک جامع‌تری از ساختار زیست‌بوم زنجیره تأمین فراهم کرده و به مدیران در تحلیل تعاملات، بهبود هماهنگی میان بازیگران و پشتیبانی از تصمیم‌گیری‌های راهبردی کمک کند.
کلیدواژه ها
زیست‌بوم زنجیره تأمین، مدل مرجع اسکور، مدل‌سازی گرافی، جریان اطلاعات، یکپارچگی فرایندها
وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی