قابلیت داده در زیست‌بوم دیجیتال زمین و ملک
کد مقاله : 1094-DATAGOV2024
نویسندگان
فرهاد مردوخی *1، علی رستم‌پور2، مازیار مباشری3، محمد محسن صدر4
1عضو هیات علمی، گروه مهندسی کامپیوتر و فناوری اطلاعات، دانشکده برق و کامپیوتر، دانشگاه رازی
2عضو هیات علمی، گروه مهندسی کامپیوتر و فناوری اطلاعات، دانشگاه پیام نور ، تهران، ایران
3معاونت تنظیم گری و توسعه سکوهای دیجیتال ، سازمان فناوری اطلاعات
4ریاست سازمان فناوری اطلاعات
چکیده مقاله
حوزه زمین و ملک به دلیل گستردگی نهادی، تعدد سامانه‌ها، تنوع داده‌های مکانی و ثبتی، وابستگی به قوانین و مجوزها و اثر مستقیم بر حقوق شهروندان و منافع عمومی، یکی از پیچیده‌ترین حوزه‌های حکمرانی کشور است. چالش‌هایی مانند چندمرجعی، گسست داده، تداخل فرایندی، ضعف کیفیت داده، نبود واژگان مشترک و دشواری تبادل داده، هزینه حکمرانی را افزایش داده و تصمیم‌گیری داده‌محور را تضعیف کرده است. زیست‌بوم دیجیتال زمین و ملک، با هدف ایجاد هماهنگی پایدار میان بازیگران، داده‌ها، قوانین، فرایندها و خدمات این حوزه شکل می‌گیرد. این مقاله مفهوم «قابلیت داده» را به‌عنوان سازوکار توانمندساز زیست‌بوم برای تولید، تعریف، نگهداری، تبادل، حفاظت، ارزیابی، تحلیل و بهره‌برداری از داده‌های قابل اعتماد پیشنهاد می‌کند. در مدل پیشنهادی، قابلیت داده از پیوند دو شاخه اصلی «حکمرانی داده» و «مدیریت داده» شکل می‌گیرد و از طریق قواعد، نقش‌ها، فرایندها، ابزارها و شاخص‌های بلوغ، عملیاتی می‌شود. همچنین برای استقرار این قابلیت، مدل بلوغ چندبعدی و چرخه اجرایی استقرار قابلیت داده ارائه شده است. نتیجه مقاله نشان می‌دهد ایجاد قابلیت داده می‌تواند زمینه شکل‌گیری داده‌های غنی‌شده، صحت‌سنجی‌شده، یکپارچه، قابل تبادل و قابل استفاده در تصمیم‌گیری هوشمند حوزه زمین و ملک را فراهم سازد.
کلیدواژه ها
زیست‌بوم دیجیتال زمین و ملک، سکوی دیجیتال زمین و ملک، قابلیت داده، حکمرانی داده، مدیریت داده، بلوغ داده
وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی