شناسایی چالش‌های تحقق سازمان داده‌محور در مدیریت و اجرای پروژه‌های EPC صنعت گاز با تأکید بر حکمرانی داده بین سازمانی
کد مقاله : 1135-DATAGOV2024
نویسندگان
پرهام غانمی پور *1، مصطفی ابراهیمی مقدم2، عبدالمهدی بلاغی2
1دانشگاه تهران
2شرکت مهندسی و توسعه گاز ایران
چکیده مقاله
قراردادهای مهندسی، تأمین کالا و ساخت یکی از مهم‌ترین سازوکارهای اجرای طرح‌های توسعه‌ای صنعت گاز هستند و در چرخه حیات آن‌ها حجم بزرگی از داده‌های مهندسی، قراردادی، مالی، زمانی، مکاتبات، اسناد تأمین‌کنندگان، داده‌های GIS، گزارش‌های پیشرفت و ... مبادله می‌شود. در یک شرکت پروژه‌محور که نقش مدیریت و اجرای طرح‌ها را بر عهده دارد، بخش قابل‌توجهی از این داده‌ها نه در داخل سازمان، بلکه توسط مشاوران، پیمانکاران، ناظران و سایر ذی‌نفعان تولید و دریافت می‌شود. بنابراین مسئله حکمرانی داده صرفاً مسئله‌ای درون‌سامانه‌ای نیست، بلکه ماهیتی بین سازمانی و تا حد زیادی قراردادی دارد. این پژوهش با بهره‌گیری از یافته‌های مطالعه میدانی انجام‌شده در شرکت مهندسی و توسعه گاز ایران و انطباق آن با نتایج ارزیابی بلوغ داده‌محوری شرکت، چارچوبی تحلیلی برای چالش‌های تحقق سازمان داده‌محور ارائه می‌کند. یافته‌های مصاحبه‌های خبرگی در قالب هشت محور کیفیت داده، مدل‌سازی داده، یکپارچگی، امنیت و محرمانگی، فراداده، دسترسی، انتقال و تحلیل داده دسته‌بندی شده و در کنار آن، «حکمرانی داده بین سازمانی و قراردادی» به‌عنوان یک محور مستقل و پیشران سازمان داده‌محور مطرح می‌شود. همچنین، به‌جای برخورد موازی با چالش‌ها، روابط علّی میان ریشه‌های سازمانی و معماری، مشکلات عملیاتی داده و پیامدهای تحلیلی تبیین می‌گردد. نتایج ارزیابی بلوغ شرکت بر اساس مدل‌های DCAM، DMM و مدل ملی ارزیابی بلوغ حکمرانی داده‌مبنا نیز برای اولویت‌بندی یافته‌ها به کار گرفته شده است. بر این اساس، ضعف در حکمرانی، مدل مفهومی و معماری داده، مدیریت فراداده و یکپارچه‌سازی، همراه با ضعف در تأمین و تبادل داده با ذی‌نفعان بیرونی، مهم‌ترین ریشه‌های وضع موجود تشخیص داده می‌شوند.
کلیدواژه ها
حکمرانی داده، سازمان داده‌محور، پروژه EPC، صنعت گاز، حکمرانی بین سازمانی، کیفیت داده، معماری داده، PMIS، EDMS، بلوغ داده‌محوری
وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی